Bố
tôi dạy "Ngồi cho ngay ngắn, đi cho vững, dáng thẳng, mắt nhìn rộng ra
và cái miệng luôn mỉm cười dù có chuyện gì đi chăng nữa" Vậy mà khi tôi
cười có người lại khó chịu Chữ Vũ này ghép từ chữ Chỉ (Dừng) và chữ Qua
(dáo, đao) nên người họ Vũ chỉ có nể (tôn trọng) chứ không biết sợ một
ai đó.
Bài văn của một học sinh Trung Quốc.
Sự tôn nghiêm thiêng liêng
Nhà báo nổi tiếng Ai cập Heikal nói: Tôn nghiêm của con người
còn có giá trị hơn cả tiền bạc, địa vị, quyền lực, thậm chí
hơn cả sinh mệnh. Trên Bến xe Trung tâm New York Mỹ, khi mọi
người bỏ tiền cho người lang thang hoặc nghệ sĩ lang thang, nhất
định phải đối sử bình đẳng với họ.
Khi họ biểu
diễn, bên cạnh có đặt chiếc đĩa màu vàng hoặc chiếc mũ để
nhận tiền của mọi người cho, nếu như bạn không thưởng thức
biểu diễn của họ mà bỏ tiền vào đó thì sẽ họ từ chối, nếu
bạn sau khi đã thưởng thức rồi mà không vỗ tay hoặc không có
sự đánh giá gì, thì họ cũng không nhận tiền bạn cho. Bởi vì
họ cho rằng: "Sự bố thí của bạn, sự tôn nghiêm của tôi, chúng
ta đều bình đẳng cả".
Cho nên con người sống trên đời này, cần phải đội trời đạp đất, phải ngẩng đầu ưỡn ngực, phải có tôn nghiêm.
Tôn nghiêm, là bộ mặt của con người, là thứ để được người
khác chấp nhận. Đây không phải là sĩ diện, không phải là thứ
lấy ra để khoe khoang.
Tôn nghiêm, là đạo đức và khí
tiết, là một loại giá trị quan, là loại tinh thần tự lập tự
cường; là thứ cảm nhận tốt đẹp được người khác tôn trọng và
tin yêu đến từ lòng tự trọng tự yêu thương của chính bản thân
mình.
Tôn nghiêm là thiêng liêng bất khả xâm phạm, không
thể bôi nhọ, chúng ta cần phải bảo vệ tôn nghiêm. Một con người
nếu như mà ngay cả tôn nghiêm cũng không còn nữa, thì sự sống
của họ tất sẽ rất ảm đạm, thậm chí không giá trị gì, con
người đều phải mang theo lòng tôn nghiêm để mà sống.
Có
tôn nghiêm rồi, bạn mới có thể coi trọng bản thân mình, từ đó
mà có yêu cầu nghiêm khắc và tiêu chuẩn cao cho bản thân mình,
không vượt qua phạm trù quy định; có tôn nghiêm rồi, người khác
mới kính trọng bạn, những việc bạn làm mới có ý nghĩa.
Một con người, một dân tộc, làm thế nào mới có được tôn
nghiêm, không thể chỉ dựa dẫm vào người khác, mà chỉ có thể
dựa vào bản thân. Phải dựa vào tu dưỡng bản thân mình, dựa
vào tinh thần "giàu sang mà không phóng đãng, nghèo hèn mà
không rời đổi, uy lực không khuất phục được" toát ra từ trong
xương cốt.
Tự kính trọng mình thì được người khác
kính trọng, tự hạ thấp mình thì sẽ bị người khác khinh miệt,
đây là lý lẽ cơ bản nhất. Sống một cách có tôn nghiêm thì
mới có ý nghĩa, quyết không buông bỏ tôn nghiêm làm người; sự
sống bé nhỏ trở nên cao quý là vì chúng có tôn nghiêm.
Trước cái đúng và cái sai, biết bao các chí sĩ và dân thường
yêu nước coi tôn nghiêm là tính mạng, họ thà làm ngọc vỡ không
làm ngói lành, trong dòng lịch sử dài đằng đẵng, đã để lại
biết bao tấm gương sáng ngời.
Đào Uyên Minh, nhà thơ,
nhà văn nổi tiếng cuối đời Đông Tấn đầu đời Nam Tống quyết
không chịu cúi đầu trước năm đấu gạo, ông Tô Vũ, vị đại thần
đời Tây Hán thà bị đày đi chăn cừu ngoài cửa ải xa xôi chứ
không chịu đầu hàng, ông Văn Thiên Tường, đại thần, nhà chính
trị, nhà văn anh hùng yêu nước đời Nam Tống từng nói câu:
"Nhân sinh tự cổ thuỳ vô tử, lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh"
(Con người xưa nay ai mà không chết. Chỉ làm sao lưu lại lòng son với sử xanh).
Nhà văn nổi tiếng Chu Tự Thanh thà chết đói cũng không chịu
nhận lương thực cứu tế của Mỹ lúc bấy giờ. Họ có đức tính
ngay thẳng chính trực, họ sống một cách tôn nghiêm, thà đứng
thẳng mà chết chứ quyết không quỳ mà sống. Cho dù buộc phải
mất đi tính mạng, cũng phải bảo vệ tôn nghiêm.
Thế
nhưng, cũng có nhiều người, vì sinh tồn, vì đuổi danh trục
lợi, vì leo lên địa vị cao, ... mà đã bán rẻ tôn nghiêm. Trong
đời sống hiện thực, có người thà quỳ xuống để yên thấm sự
việc, có người đã chạm tới đáy vực của đạo đức vì tiền
của, thậm chí có người đã bán rẻ nhân cách của mình,... tôn
nghiêm, xem chừng đã xa dần với chúng ta.
Khúm núm quỵ
lụy, a dua nịnh hót, vứt bỏ tôn nghiêm, mất cả nhân cách, cho
dù có vinh hoa phú quý hưởng thụ không xuể đi nữa, thì cũng
không thể nào có được niềm vui thật sự, và chỉ có thể không
đáng để mọi người nhắc đến.
Những quan chức tham nhũng
như Văn Cường, Hứa Mai Vĩnh, Tăng Cẩm Xuân chỉ vì lợi ích của
bản thân mà bán rẻ nhân cách, bán rẻ tôn nghiêm, họ đã hoàn
toàn quên mất chuẩn tắc cơ bản của làm người.
Những
loại người như Lý Hạo, chỉ vì dục vọng ích kỷ của mình, đã
giam hãm, cướp đoạt tự do và tính mạng của người khác không
tiếc tay, hoàn toàn mất đi tính tối thiểu nhất của con người,
hắn xấu xa bỉ ổi đến tột độ.
Tôn nghiêm, không phải ai
cũng có thể giữ gìn cho được, muôn vật trên đời này đều có
tôn nghiêm. Tôn nghiêm không có khoảng cách giàu nghèo, không có
cao thấp sang hèn, tôn nghiêm là sự bình đẳng. Trên có vĩ nhân,
dưới có thường dân, ai nấy cũng đều có tôn nghiêm.
Tôn nghiêm, thiêng liêng bất khả xâm phạm.
